Exercice · Mathématiques · Sciences Expérimentales

Limites de fonctions irrationnelles et quantité conjuguée

Matière
Mathématiques
Niveau
1ère Bac
Filière
Sciences Expérimentales
Session
Semestre 2
Exercice 1

Limites de fonctions irrationnelles et quantité conjuguée

Moyen

Calculer les limites suivantes :

1) \(\lim\limits_{x \to +\infty} \sqrt{x^2 - 3x + 1}\)

2) \(\lim\limits_{x \to 5} \dfrac{\sqrt{x - 1} - 2}{x - 5}\)

3) \(\lim\limits_{x \to +\infty} (x - 2\sqrt{x})\)

4) \(\lim\limits_{x \to +\infty} \left(\sqrt{x + 1} - \sqrt{x}\right)\)

5) \(\lim\limits_{x \to -\infty} \left(\sqrt{x^2 - 3x + 1} + 2x\right)\)

6) \(\lim\limits_{x \to -\infty} \left(\sqrt{x^2 - 3x + 1} - x\right)\)

7) \(\lim\limits_{x \to +\infty} \left(\sqrt{x + \sqrt{x + \sqrt{x + \sqrt{x}}}} - \sqrt{x}\right)\)

Afficher la correctionMasquer la correction

1) \(\lim\limits_{x \to +\infty} (x^2 - 3x + 1) = +\infty\), donc \(\lim\limits_{x \to +\infty} \sqrt{x^2 - 3x + 1} = +\infty\).

2) Forme « \(\frac{0}{0}\) »

\[\begin{aligned} \dfrac{\sqrt{x - 1} - 2}{x - 5} &= \dfrac{(x - 1) - 4}{(x - 5)\left(\sqrt{x - 1} + 2\right)} \\ &= \dfrac{1}{\sqrt{x - 1} + 2} \end{aligned}\]

Donc la limite vaut \(\dfrac{1}{2 + 2} = \dfrac{1}{4}\).

3) Forme « \(+\infty - \infty\) »

Pour \(x > 0\), \(x - 2\sqrt{x} = x\left(1 - \dfrac{2}{\sqrt{x}}\right)\), et la parenthèse tend vers \(1\). Donc la limite vaut \(+\infty\).

4) Quantité conjuguée

\[\sqrt{x + 1} - \sqrt{x} = \dfrac{1}{\sqrt{x + 1} + \sqrt{x}} \xrightarrow[x \to +\infty]{} 0\]

5) et 6) Limites en \(-\infty\)

Pour \(x < 0\), \(\sqrt{x^2} = -x\), donc \(\sqrt{x^2 - 3x + 1} = -x\,\varphi(x)\) avec \(\varphi(x) = \sqrt{1 - \dfrac{3}{x} + \dfrac{1}{x^2}} \to 1\).

\[\sqrt{x^2 - 3x + 1} + 2x = x\big(2 - \varphi(x)\big) \xrightarrow[x \to -\infty]{} -\infty\] \[\sqrt{x^2 - 3x + 1} - x = -x\big(\varphi(x) + 1\big) \xrightarrow[x \to -\infty]{} +\infty\]

7) Racines emboîtées

Posons \(A(x) = \sqrt{x + \sqrt{x + \sqrt{x}}}\). Avec la quantité conjuguée :

\[\sqrt{x + A(x)} - \sqrt{x} = \dfrac{A(x)}{\sqrt{x + A(x)} + \sqrt{x}}\]

En divisant le numérateur et le dénominateur par \(\sqrt{x}\) :

\[\sqrt{x + A(x)} - \sqrt{x} = \dfrac{\frac{A(x)}{\sqrt{x}}}{\sqrt{1 + \frac{A(x)}{x}} + 1}\]

Or \(\dfrac{A(x)}{\sqrt{x}} = \sqrt{1 + \dfrac{\sqrt{x + \sqrt{x}}}{x}}\) et \(\dfrac{\sqrt{x + \sqrt{x}}}{x} = \sqrt{\dfrac{1}{x} + \dfrac{1}{x\sqrt{x}}} \to 0\). Donc \(\dfrac{A(x)}{\sqrt{x}} \to 1\) et \(\dfrac{A(x)}{x} = \dfrac{A(x)}{\sqrt{x}} \times \dfrac{1}{\sqrt{x}} \to 0\). Finalement :

\[\lim\limits_{x \to +\infty} \left(\sqrt{x + A(x)} - \sqrt{x}\right) = \dfrac{1}{1 + 1} = \dfrac{1}{2}\]
Retour à la leçon « Limite d’une fonction »